Dinsdagavond zond de VPRO de eerste aflevering van de nieuwe serie Nederland van Boven uit. Nederland van boven combineert op een innovatieve manier indrukwekkende helikopterbeelden met animaties gebaseerd op databases met statistische gegevens.

In het kader van zijn review van het programma in de NRC.next van woensdag wijst Alexander Klöpping op een interessant verschil tussen de omgang van de VPRO met de statistische gegevens en de omgang met de zelf geproduceerde helikopterbeelden:

Nederland van Boven toont op spectaculaire wijze waarom overheden meer data zouden moeten delen met het publiek. Als kunstenaars, programmeurs, of in dit geval, programmamakers kunnen bouwen op dit soort databronnen, ontstaan verbanden die je met het blote oog niet ziet. Helaas blijven onze overheden echter vaak stilzitten op hun goudmijn aan data: de programmamakers moesten veel te veel moeite doen om informatie los te peuteren. En dat is zonde.

Wat ook zonde is, is de houding van de VPRO. Het programma had nooit tot stand kunnen komen als overheden en bedrijven uiteindelijk geen data gedeeld hadden met de programmamakers. Je zou dan ook verwachten dat de omroep een wederdienst zou doen door de prachtige helikopterbeelden op hun beurt te delen met het publiek. Maar zij zeggen: “die beelden zijn van ons, en als je ze wil hebben kun je contact opnemen met onze verkoopafdeling”.
Volgens mij kan de VPRO het niet maken om zo hebberig te doen, en zijn ze het aan iedereen verplicht om het volledige archief met wonderschone helikopterbeelden (onder een vrije licentie) op internet te zetten. Zodat anderen daarop weer verder kunnen bouwen.

Het vrijgeven van de helikopterbeelden onder een Creative Commons-licentie zou inderdaad een mooi vervolg op de eerdere Creative Commons-experimenten van de VPRO zijn. Als we kijken naar de reacties op de column van Alexander lijkt de kans hierop niet al te slecht te zijn: In de discussie onder de column laat VPRO-medewerker GertJan Kuiper weten dat de conclusie van Alexander …

… te kort door de bocht [is]. In het gesprek hierover was dit een reactie, maar daarmee niet het officiële VPRO-standpunt. Sterker nog, in de eerste plannen voor Nederland van Boven kwam juist dit punt de mogelijkheid om de helikopterbeelden weer te delen – al naar voren. Daar zitten inderdaad nog een aantal haken en ogen aan, delen met wie, hoe vrij, in welke kwaliteit etc. We zijn er dus wel mee bezig, maar er wordt ook nog gemonteerd en de afweging wat we doen en hoe je dat doet (alles, op soort landschap, welke metadata) moet nog gemaakt worden.

We zijn zeer benieuwd…

De grote technologiesite wired.com is begonnen met het uitgeven van foto’s onder een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel licentie. Hoofdredacteur Evan Hansen vertelt dat Wired.com nu al veel Creative Commons gelicenseerde foto’s gebruikt op haar website. Ze zien de kracht van open gelicenseerde foto’s en willen hieraan meedoen:

 “[…] the simple idea of releasing content with “some rights reserved” has revolutionized online sharing and fueled a thriving remix culture. At Wired.com, we’ve benefited from CC-licensed photos for years — thank you sharers! Now we’re going to start sharing ourselves.”

Jon Snyder/Wired.com / CC BY-NC

Deze collectie prachtige foto’s is nu te gebruiken op blogs, websites en in offline publicaties, zolang deze maar geen commercieel oogmerk hebben. De groeiende collectie is beschikbaar op fotosite Flickr.

Interessant nieuws voor de onderwijswereld. Blackboard, een van de meest gebruikte ‘Learning Management Systems’, heeft een reeks nieuwe initiatieven aangekondigd om het creëren en delen van open leermiddelen te stimuleren. Via een persbericht maken de ontwikkelaars bekend dat het per direct mogelijk is om een Creative Commons functionaliteit te gebruiken in CourseSites. Docenten en andere gebruikers kunnen nu eenvoudig materiaal publiceren onder Creative Commons Naamsvermelding licentie. CourseSites is de gratis online omgeving van Blackboard voor het creëren en delen van (open) leermiddelen. Integratie van een Creative Commons licentiekiezer in andere producten en diensten van Blackboard, zoals Blackboard Learn, wordt op korte termijn verwacht.

Creative Commons is blij met de nieuwe samenwerking. “The core part of any OER [open educational resource] is an open license, and Blackboard has shown its leadership by empowering instructors to share so others can revise, reuse, remix and redistribute their courses,” aldus Cable Green, Director of Global Learning bij Creative Commons International.

Dat boeken steeds sneller van manuscript naar boekhandel worden gebracht is bekend. Maar met 125 auteurs zijn er slechts vier maanden voor nodig. Boek 2.0 begon als een wild idee van Louis Hilgers en Tessa van Zadelhoff om open content, crowdsourcing en cocreatie te combineren. Het werd enthousiast ontvangen en is nu in algemene én in onderwijsuitgave beschikbaar onder Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen licentie. Het wachten is nog wel op de digitale download; vooralsnog is alleen de gedrukte versie te bestellen.

Boek 2.0 bevat korte hoofdstukjes waarin allerlei web 2.0 tools op eenvoudige wijze worden beschreven. Hoewel de stijl van de auteurs behoorlijke verschillen vertoont, hebben de twee initiatiefnemers een strakke redactie gevoerd en is het basispatroon van de hoofdstukken steeds dezelfde. Verwacht geen diepgravende beschouwingen of kritische reflecties op web 2.0 tools, maar een prettige inleiding op actuele tools en speeltjes op het web. Creative Commons wordt, aangezien het boek onder CC-licentie is uitgegeven, uiteraard ook behandeld, waarbij de auteur nog even extra refereert aan KoppieCopy, het vanuit onder meer Creative Commons ontwikkelde lespakket voor het voortgezet onderwijs.

Eind september organiseerde Creative Commons Nederland samen met SURFacademy een eendaags seminar over open leermiddelen en auteursrecht. In een van de statige zalen van het Departement Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Utrecht kwamen professionals uit het hoger onderwijs en één medewerker van Pictoright bij elkaar om samen met CC-NL en SURF het auteursrecht in te duiken. Alle presentaties en de opnamen van de verschillende programmaonderdelen zijn inmiddels te vinden op de website van SURFacademy. Alleen de foto op de pagina heeft niets met het seminar te maken.