In Europa wordt steeds meer overheidsdata open gedeeld. Wat is de beste manier om te garanderen dat iedereen deze data mag hergebruiken, aanpassen en verspreiden? Ilaria Buri van het van het Instituut voor Informatierecht (IViR) deed onderzoek naar de juridische aspecten van open data van de publieke sector. Haar onderzoek wijst uit dat twee Europese richtlijnen hier complex met elkaar verstrengeld zijn.
Met het PSI-directive (Richtlijn 2003/98/EC) worden Europese overheden gestimuleerd om publieke sector informatie herbruikbaar te maken door het grote publiek. De Europese Unie ziet een enorme markt in deze data. Neelie Kroes ziet open data zelfs als de ruwe olie van deze eeuw.
De Database-directive (Richtlijn 1996/9/EC) geeft juist aan dat Europese landen data vatbaar is voor bescherming op soortgelijke manier als werken beschermd worden door het auteursrecht.
Deze twee richtlijnen strijden met elkaar. Aan de ene kant wordt data van de publieke sector beschermd door het databankenrecht, maar tegelijkertijd stimuleert de Europese Unie deze data vrij te hergebruiken.
Licenties gebruiken is een manier om aan te geven dat data uit de publiek sector door iedereen mag worden hergebruikt. Er zijn een aantal lokale licenties, onder anderen in de UK en Italië, die ervoor zorgen dat iedereen de data onder bepaalde voorwaarden mag gebruiken. Ook bestaat er de Creative Commons Public Domain Dedication (CC0), geen licentie maar een methode om afstand te doen van al je auteursrechten en aanverwante rechten.
Lokale oplossing zijn meestal niet internationaal te gebruiken, ook is data moeilijk te combineren met anders gelicenseerde data. Buri adviseert in haar paper dan ook om gebruik te maken van CC0 om een sterke en effectieve internationale markt van open data te hebben.
Een top 10 nummer downloaden, remixen en verspreiden zonder dat je hiermee inbreuk doet op het auteursrecht van de muzikant. Dat kan nu met het nummer ‘Sharing is Caring’ van Dan Bull. Het nummer, dat op #9 staat op de UK independant chart, is gelicenseerd onder CC0. Het is voor het eerst dat een artiest in de van een hitlijst komt met een werk vrij van auteursrechten.
Dan Bull is een internet activist en rapper. Hij maakte onder andere SOPA Cabana en schrijft op zijn blog regelmatig over SOPA, PIPA, CISPA en andere regelgeving die internetvrijheden kunnen indammen. ‘Sharing is Caring’ is gemaakt in samenwerking met the Pirate Bay.
CC0 is geen licentie, maar een universele publieke domein dedicatie. De rechthebbende geeft hiermee aan dat het werk door iedereen mag worden gebruikt, zelfs voor commerciële doeleinden zonder dat zelfs maar de naam van de maker vermeld moet worden. Met CC0 doe je afstand van al je auteursrechten.
Dan Bull ziet geen probleem met het onvoorwaardelijk delen van zijn werk. Hij wil zijn fans stimuleren om zijn werk te gebruiken, interpreteren en te verspreiden:
“It’s up to the individual musician what they want to do and it depends on their principles. In the past I have gone the way of having no licensing on my music at all, or where licensing is necessary, I make it known that I have no problem personally with people copying or remixing the music. If you want to encourage fans to engage with your music, re-interpret it and redistribute it on your behalf, then Creative Commons is a good direction to look in.”
De Wereldbank heeft een nieuw Open Acces Beleid. Per 1 juli 2012 worden alle onderzoekspublicaties van de Wereldbank vrijgegeven onder een Creative Commons Naamsvermelding licentie (CC-BY). CC-BY is de meest open variant van de Creative Commons-licentie. Je mag met de licentie het werk verspreiden, hergebruiken en remixen, zelfs voor commerciële doeleinden. Zolang je de naam van de rechthebbende vermeld. Deze licentie zorgt ervoor dat een werk maximaal verspreid kan worden met behoud van rechten. Nu al heeft de Bank een repository van meer dan 2.000 boeken, artikelen en rapporten gepubliceerd onder deze licentie.
De licentie zal gelden voor alle zelfgepubliceerde werken. Werken uitgegeven door derden zullen worden aangeboden onder een Creative Commons NaamsVermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken licentie. Dit is de meest restrictieve licentie, maar staat wel gratis verspreiding van het werk toe. De uitgevers zijn vrij om een andere Creative Commons-licentie te kiezen.
De repository van de Wereldbank maakt gebruik van open standaarden als Dublin Core en het Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) om de toegang tot de publicaties te garanderen. Met OAI-PMH kan je met software op een gestructureerde manier bekijken welk artikelen toegevoegd en gewijzigd zijn.
Met het nieuwe Open Acces Beleid maakt de Wereldbank een grote stap in het vrijgeven van kennis en informatie. Het verspreiden van deze grote set kennis zal veel invloed hebben in de wereld.
In 2012 is Creative Commons Nederland opnieuw partner van PICNIC. Voor het eerstvolgende PICNIC event, de Innovation Mash Up, die op 15 mei plaatsvindt in Amsterdam, kunnen we daarom met korting kaarten aanbieden. Bestel je via Creative Commons Nederland, dan betaal je €250 in plaats van het normale tarief van €300. Registreer hier en vul de volgende code in op het formulier: 17MASHccom
De Innovation Mash Up is een eendaags showcase event dat zichtbaar wil maken hoe state-of-the-art innovaties en creatieve processen uit de creatieve industrie succesvol ingezet kunnen worden in andere bedrijfssectoren. Sprekers en workshopleiders zijn onder andere afkomstig van IDEO (design thinking), Shell (scenarioplanning), Vodafone (crowd sourcing), frog design (innovatiestrategie), STBY (service innovation) en van CC-NL partner Waag Society (open design). Verwacht dus ook iets over Creative Commons licenties tijdens het event.
Er zijn drie stijlen kaarten te vinden: toner, waarbij alles strak in minimalistisch zwart/wit wordt getoond, terrain, dat erg mooie terreinkaarten produceert (alleen nog Noord-Amerika) en tenslotte watercolour, inderdaad: een kaart als aquarel. De code achter ‘toner’ en ‘terrain’ is open source. Lees er meer over in dit bericht op Idea Lab.
Creative Commons biedt auteurs, kunstenaars, wetenschappers, docenten en alle andere creatieve makers de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Met een keuze uit zes standaardlicenties bepaalt de maker in welke mate zijn of haar werk verder verspreid en bewerkt mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag. [lees meer]
