Het publieke domein (CC0 en PDM)

Op deze pagina vind je uitleg over het publieke domein en de twee tools die Creative Commons biedt om hier aan bij te dragen:

Het publieke domein

Het publieke domein is een term die gebruik wordt om aan te geven dat werken niet langer onder de bescherming van het auteursrecht en aanverwante rechten vallen. In die situatie is er geen rechthebbende en hoef je dus ook geen toestemming verkrijgen om de werken te gebruiken. De meeste werken in Europa ‘vallen’ in het publieke domein op 1 januari van het 71e jaar na de dood van de maker, aangezien het auteursrecht in de regel verloopt  70 jaar na de dood van de maker.

In Nederland is het strikt gezien niet mogelijk om werken rechtstreeks in het publieke domein te plaatsen voordat het auteursrecht verlopen is. Volgens de Nederlandse Auteurswet is het  niet mogelijk om afstand te doen van alle auteursrechten, naburige rechten of databankenrechten. Een rechthebbende kan echter wel verklaren dat hij zijn rechten op geen enkele wijze zal uitoefenen. In de praktijk komt het er dan op neer dat de werken in het publieke domein terechtkomen. Creative Commons is een groot voorstander van deze mogelijkheid en heeft daarom een “CC0 publieke domein-verklaring” opgesteld die deze manier van vrijgeven gemakkelijk maakt. Daarnaast heeft Creative Commons de Public Domain Mark ontwikkeld om werken te kunnen markeren die niet meer door het auteursrecht of aanverwante rechten beschermd wordt. Deze werken hebben geen licentie meer nodig, de markering is ontworpen zodat deze werken makkelijk te herkennen zijn.

De CC0 publieke domein verklaring

CC0 is geen licentie, maar een document waarmee een auteursrechthebbende aan kan geven dat hij of zij afstand van alle auteursrechten doet. Anders dan bij een licentie kan er dus geen inbreuk op een met een CC0 verklaring beschikbaar gesteld werk gemaakt worden. Door CC0 op een werk van toepassing te verklaren, plaats je dit werk als het ware in het Publieke Domein door afstand te doen van al je rechten voor zover dit wettelijk is toegestaan. CC0 is dus bedoeld voor werken die nog auteursrechtelijk beschermd zijn, maar waarvan de rechthebbende afstand wil doen van deze rechten.

Onder CC0 beschikbaar gestelde werken kunnen dus door iedereen voor alle doeleinden gebruikt worden en ook naamsvermelding is daarbij geen verplichting.

De juridische tekst van de CC0 Public Domain verklaring is linguïstisch naar het Nederlands vertaald, dit betekent dat de tekst niet aangepast in naar specifieke Nederlandse wetgeving.

cc-zero CC0 verklaring

De Public Domain Mark

De Public Domain Mark is geen licentie, maar een methode om werken te markeren die niet langer beschermd zijn door het auteursrecht of  niet auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn.  Vele culturele erfgoed instellingen zoals musea, bibliotheken en archieven zijn curatoren van werken die het publieke domein liggen. Met deze markering zijn deze makkelijk aan te merken als een publieke domein werk. Door de technologische infrastructuur van Creative Commons zijn deze werken dan beter herkenbaar en vindbaar. De Public Domain Mark is dus bedoelt voor werken die niet (meer) beschermd zijn door het auteursrecht en aanverwante rechten.

Publieke domein gemarkeerde werken kunnen dus door iedereen voor alle doeleinden gebruikt worden, wel willen we erop wijzen dat morele rechten in sommige landen oneindig zijn.

Public Domain mark Public Domain Mark

Vragen of opmerkingen?

Neem contact met ons op info@creativecommons.nl