Beleidsbrief Auteursrecht

Paul Keller, 3 januari, 2008

Net voor de kerst, op 20 december hebben de Ministers Hirsch Ballin (Justitie), van der Hoeven (EZ) en Plasterk (OCW) een beleidsbrief over het auteursrecht naar de Tweede Kamer gestuurd, waarin zij hun plannen op het gebied van auteursrecht toelichten.

In deze brief wordt op drie plekken op de rol van Creative Commons binnen het auteursrecht ingegaan (een keer in de brief zelf en twee keer in de bijlagen). Zo schrijven de ministers in het hoofdstuk ‘Invloed van Innovaties op het auteursrechtelijke systeem’:

… Uit de cases blijkt dat waar voorheen de gebruiker vaak voor het benutten van beschermd materiaal betaalde aan een tussenpersoon, hetzij een commerciële exploitant hetzij een collectieve beheersorganisatie, er tegenwoordig diverse bedrijfsmodellen naast elkaar kunnen bestaan. Daarbij kunnen de auteursrechtvergoedingen ook rechtsreeks tussen de rechthebbende en de gebruiker of afnemer verrekend worden of vindt er in het geheel geen betaling van auteursrechtvergoedingen plaats. Deze bedrijfsmodellen bevorderen cultuele diversiteit, geven keuzevrijheid aan auteurs en duidelijke bevoegdheden voor de gebruiker met een daarop afgestemde betaling. Deze modellen kunnen bijvoorbeeld gebaseerd zijn op licentieverlening door middel van een Creative Commons-licentie of op de toepassing van vormen van DRM. Het bestaan van verschillende bedrijfsmodellen kan veel voordelen bieden, zoals meer keuzevrijheid en bevordering van de concurrentie. Auteursrechthebbenden hebben mede de keuze voor een bedrijfsmodel waarbij het beheer van het auteursrecht niet in handen is van een collectieve beheersorganisatie. Dit zal gevolgen kunnen hebben voor de monopoliepositie van collectieve beheersorganisaties op het terrein van auteursrechtelijke vergoedingen en tot effect kunnen hebben dat de flexibiliteit en de prikkel om te innoveren binnen het auteursrechtelijk domein toeneemt. (pagina 13)

Verder wordt er in de bijlage 1 (‘Ontwikkelingen auteursrecht en naburige rechten 2004 – 2007) nog eens in meer detail op de in augustus 2007 gestarte pilot van Creative Commons Nederland en Buma/Stemra ingegaan:

…ten slotte is een pilotproject gestart dat onder specifieke voorwaarden de mogelijkheid biedt om muziekwerken beschikbaar te stellen onder een Creative Commons-licentie, zonder dat daarvoor een vergoeding betaald hoeft te worden. Doel van de innovatieve samenwerking tussen Buma/Stemra en het door OCW gesubsidieerde Creative Commons Nederland is een interessante combinatie van de voordelen van collectief beheer en de individuele vrijheid om nationaal en internationaal aandacht te vragen voor het eigen werk te bieden. De toepassing van Creative Commons licenties heeft een positieve invloed op content die in het publieke domein beschikbaar is. Zij bevordert culturele diversiteit en innovatie en geeft rechthebbenden een mogelijkheid om op een andere wijze invloed te hebben op de voorwaarden waaronder zij hun werk beschikbaar stellen aan derden.

Ten slotte wordt in bijlage 2 van de brief nog eens de positive impact van open access publishing en de rol van de Creative Commons licenties daarin benadrukt:

… De nieuwe mogelijkheden voor de toegang en verspreiding van wetenschappelijke publicaties die internet biedt, hebben geleid tot veranderende financiële relaties tussen uitgevers, auteursrechthebbenden en gebruikers. Waar voorheen de lezer betaalde voor toegang tot en gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal, ontstaan er nu andere bedrijfsmodellen, zoals het open access model, waarin de auteur betaalt voor online publicatie van zijn werk. Hierdoor heeft de lezer volledige en kosteloze toegang tot wetenschappelijke publicaties. Open access tijdschriften, zoals Springer Open Choice en de Public Library of Science, gebruiken één van de Creative Commons licenties. Dit zijn licenties van de auteursrechthebbende aan gebruikers van zijn werk om onder bepaalde voorwaarden de publicatie vrijelijk te kopiëren, te verspreiden en openbaar te maken. Deze ‘licenties op maat’ geven enerzijds de ruimte voor auteursrechthebbenden om hun werk te beschermen en bieden anderzijds duidelijke bevoegdheden voor de gebruikers. …

Vragen of opmerkingen?

Neem contact met ons op info@creativecommons.nl

Leave a Reply